Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik: Takograf ve sürücü sürelerine ilişkin yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, anılan değişiklikler 2918 sayılı Kanuna derc edilmiştir.

Söz konusu Kanun ile başta takograf uygulamaları, sürücü çalışma ve dinlenme süreleri, takograf manipülasyonları ve müteselsil sorumluluk hükümleri olmak üzere karayolu taşımacılığı faaliyetlerini doğrudan ilgilendiren alanlarda önemli düzenlemeler yapılmıştır.

Bu kapsamda Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıdaki hususların önemle dikkate alınması gerekmektedir:

1- Takograf Takma ve Teknik Uygunluk

Takograf takılması zorunlu araçlarda;

• Mevzuata uygun ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı takograf cihazı kullanılması,
• Cihazın çalışır durumda ve bulundurulması zorunludur.

Takograf cihazının mevzuatta belirtilen teknik şartlara uygun olmaması, çalışmaması veya müdahale edilmiş olması durumunda idari para cezası uygulanmakta olup, ihlalin niteliğine göre aracın trafikten men edilmesine kadar yaptırımlar söz konusu olabilmektedir.

2- Sürücü Çalışma ve Dinlenme Süreleri

Günlük ve haftalık sürüş süreleri ile zorunlu dinlenme sürelerine uyulmaması halinde;

• Kademeli idari para cezaları uygulanmakta,
• İhlalin ağırlığına göre yaptırımlar artmaktadır.

Bu yükümlülükler hem sürücü hem de araç işleteni bakımından bağlayıcıdır.

3- Takograf Manipülasyonu ve Kart Usulsüzlükleri

Aşağıdaki fiiller açık şekilde yasaklanmıştır:

• Takograf cihazının manipüle edilmesi,
• Çeşitli yanlış müdahalelerle kayıtların değiştirilmesi (yanlış veri girilmesi, elektronik ve manyetik her türlü müdahale vb.),
• Başkasına ait sürücü kartının kullanılması,
• Kartın başka sürücüye kullandırılması.

Bu fiillerin tespiti halinde;

• Yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanmakta,
• Sürücü belgelerinin geri alınması söz konusu olabilmekte,
• Araç trafikten men edilebilmektedir.

4- Sürücü Kartlarının Muhafazası

Sürücü kartlarının;

• Bireysel kullanım amacı dışında kullanılmaması,
• Başkasına verilmemesi,
• Güvenli şekilde muhafaza edilmesi,
• Araçta unutulmaması,

hususlarında sorumluluk doğrudan sürücüye aittir.

Başka sürücüye ait kartın kullanılması halinde sürücü belgesinin belirli ve artan periyotlarla geri alınmasına kadar yaptırımlar uygulanabilmektedir.

5- Müteselsil Sorumluluk

Birçok ihlalde;

• Sürücü ve araç işleteni birlikte sorumlu tutulmakta,
• İdari para cezaları müteselsil sorumluluk kapsamında uygulanmaktadır.

Ayrıca, araç işletenin aynı zamanda sürücü olması halinde bazı ihlallerde ceza tutarları iki katına çıkabilmektedir.

6- Geçiş Süreci – Geçici Madde 27

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na eklenen Geçici Madde 27 uyarınca;

Bu maddenin yayımı tarihinden önce takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu bulunmayan, ancak 31 inci maddede yapılan değişiklik ile zorunluluk getirilen araçlar için aşağıdaki model yıllarına göre belirlenen tarihlere kadar takograf taktırma ve kullanma zorunluluğu aranmayacaktır:

• 2021 ve sonrası model araçlarda: 31/12/2026,
• 2016–2020 model araçlarda: 31/12/2027,
• 2011–2015 model araçlarda: 31/12/2028,
• 1996–2010 model araçlarda: 31/12/2029,
• 1985–1995 model araçlarda: 31/12/2030

Belirtilen tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırılması ve kullanılması zorunlu değildir. Ancak, ilgili tarihten sonraki ilk muayene itibarıyla takograf yükümlülüğü başlayacaktır.

Ayrıca;

• Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar ile
• Yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlar için takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu, ilk defa tescil edilecek araçlar bakımından, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle aranmayacaktır.